Phải làm gì khi bố mẹ từ chối chăm sóc

Bắt đầu bằng sự tôn trọng (và hiểu “lý do” bên trong)

Khi người thân yêu từ chối chăm sóc, điều đó thường xuất phát từ nỗi sợ, sự bối rối hoặc cảm giác như mình đang mất quyền kiểm soát—chứ không phải do cố chấp. Với những thay đổi về trí nhớ, “lý do” có thể thay đổi theo từng ngày, vì vậy thay vì tranh luận đúng sai, bạn nên quan sát các dấu hiệu lặp lại.

Hãy thử xem điều gì nằm bên dưới sự từ chối. Họ có lo ngại sẽ bị đối xử khác đi không? Họ có sợ sẽ bị đưa ra khỏi những thói quen quen thuộc không? Họ có xấu hổ vì tai nạn hoặc những khoảng trống trí nhớ không? Những manh mối này sẽ giúp bạn chọn cách tiếp cận khiến họ cảm thấy an toàn nhất.

Bạn có thể thừa nhận cảm xúc của họ mà vẫn không đồng ý với những tình huống không an toàn. Những câu như, “Tôi thấy điều này thật sự làm anh/chị bối rối,” hoặc “Mình cùng trò chuyện xem điều gì sẽ khiến anh/chị thấy thoải mái nhé” sẽ giữ trọng tâm vào việc chăm sóc tôn trọng họ.

Dùng cách tiếp cận bình tĩnh, tập trung vào lựa chọn

Trong việc lập kế hoạch chăm sóc trí nhớ, việc “thuyết phục” thường phản tác dụng. Thay vào đó, hãy hướng đến sự trấn an và đưa ra các lựa chọn nhỏ. Ví dụ, bạn có thể đưa ra hai phương án đều dẫn đến việc được hỗ trợ: “Tuần này mình có thể cùng đi xem chỗ đó, hoặc mình có thể nhờ họ đến đây để giải thích.”

Giữ thông điệp ngắn gọn và cụ thể. Nhiều người phản hồi tốt hơn với những câu nói đơn giản được lặp lại, hơn là những lời giải thích dài. Nếu họ bị mắc kẹt trong một nỗi lo quen thuộc (như “Con sẽ buồn vì không có ai”), hãy nói thẳng: “Sẽ có người ở gần đó, và tụi mình sẽ đến thăm thường xuyên.”

Nếu họ chống lại từ “chăm sóc,” hãy dùng ngôn ngữ mềm hơn: “hỗ trợ,” “giúp ở nhà,” “một nơi có người hỗ trợ,” hoặc “một lịch sinh hoạt giúp mọi thứ ổn định.” Mục tiêu là sự gắn kết, không phải nhãn gọi.

Thử “đáp ứng nhu cầu” trước khi “chuyển sang cơ sở”

Đôi khi sự từ chối thật ra là do một nhu cầu cụ thể nào đó. Có thể họ cần được giúp vì bối rối vào ban đêm, chuyện thay đồ, bữa ăn, hoặc an toàn. Trước khi bạn thúc đẩy chăm sóc trí nhớ ngay lập tức, hãy cân nhắc liệu một kế hoạch hỗ trợ khác có thể giúp giảm căng thẳng và xây dựng niềm tin hay không.

Bạn cũng có thể bắt đầu bằng những bước đi ít gây áp lực và cảm giác quen thuộc. Ví dụ: mời họ tham gia một chuyến thăm ngắn đến một cộng đồng (kể cả chỉ để đi tham quan), đưa họ đi mua sắm tạp hóa hoặc đi ăn cùng với đúng những nhân viên mà sau này bạn có thể cân nhắc sử dụng, hoặc đặt câu hỏi theo đúng cách mà họ thích.

Nếu bạn đang tìm hiểu các lựa chọn, bạn có thể bắt đầu bằng thông tin tổng quan về chăm sóc trí nhớ và các mức hỗ trợ mà cộng đồng cung cấp. Việc tìm hiểu xem mỗi ngày diễn ra như thế nào có thể khiến việc chăm sóc trở nên ít giống một “bước thay đổi lớn” và nhiều hơn như một lịch sinh hoạt hữu ích. Xem phần tổng quan của chúng tôi trong Memory care basics.

Lập kế hoạch cho an toàn và những lần trục trặc—không hoảng loạn

Sẽ rất khó khi bạn lo cho sự an toàn. Mấu chốt là lên kế hoạch cẩn thận để bạn không phản ứng vội trong thời điểm đó. Nếu sự từ chối vẫn tiếp diễn và nhu cầu ngày càng tăng, hãy lập một kế hoạch đơn giản “khi nào xảy ra thì chúng ta sẽ làm gì tiếp theo.”

Hãy nghĩ trước các tình huống có thể kích hoạt rủi ro: bỏ bữa, đi lang thang không an toàn, té ngã thường xuyên, hoặc những hành vi mới khiến cuộc sống hằng ngày trở nên khó khăn. Bạn không cần tranh luận hay “thắng” trong cuộc đối thoại. Bạn chỉ cần một lối đi rõ ràng, bình tĩnh phía trước—khi tình huống trở nên không an toàn.

Nếu sự từ chối của bố/mẹ bạn gắn với nỗi sợ (ví dụ, sợ bị nhốt), bạn có thể tìm cách trấn an họ về quyền tự do, các thói quen quen thuộc và cách nhân viên tiếp cận khi cần chuyển hướng. Nhiều gia đình nhận thấy rằng cách làm nhất quán, tôn trọng như nhau quan trọng không kém gì môi trường vật lý.

Mời đúng người tham gia—và ghi lại những quan sát của bạn

Bạn không cần phải tự gánh việc này một mình. Nhiều gia đình có sự tham gia của người thân mà họ tin tưởng, một chuyên gia tư vấn chăm sóc người cao tuổi, hoặc người phụ trách hồ sơ (nếu có) để hỗ trợ giao tiếp và lập kế hoạch. Việc này không thay thế việc chăm sóc y tế—mà giúp bạn sắp xếp các lựa chọn và tiến về phía trước một cách có định hướng.

Khi lập kế hoạch, hãy tập trung vào các quan sát hằng ngày nói chung thay vì chi tiết y khoa. Ghi nhận điều gì xảy ra, khi nào xảy ra và điều gì có vẻ giúp ích. Ví dụ: “Khoảng 4 giờ chiều, họ trở nên lo lắng và muốn đi ra ngoài,” hoặc “Họ phản hồi tốt khi tụi mình cho xem hình ảnh và nói chuyện bình tĩnh.” Điều này có thể giúp các cuộc trò chuyện với cộng đồng trở nên dễ dàng hơn.

Guiding Hearth là dịch vụ ghép cặp và hướng dẫn miễn phí dành cho các gia đình. Chúng tôi không phải là đơn vị cung cấp dịch vụ chăm sóc, và chúng tôi không thu thập hồ sơ y tế hay chi tiết chẩn đoán. Nếu bạn muốn, bạn có thể bắt đầu tìm kiếm với những câu hỏi tổng quan như nơi bạn đang sống và loại hình hỗ trợ trí nhớ mà bạn đang cân nhắc. Tìm hiểu cách chúng tôi làm việc tại How it works hoặc bắt đầu tại Get matched.

Dùng tham quan và trò chuyện để xây dựng niềm tin

Sự từ chối có thể dịu lại khi bố/mẹ bạn thấy những người luôn bình tĩnh và tôn trọng họ. Các buổi tham quan không nên cảm giác như một cuộc thẩm vấn. Hãy hướng đến một lần thăm đầu ngắn, và cho nhân viên biết (nói chung) điều gì khiến bố/mẹ bạn cảm thấy thoải mái—đặc biệt là cách giao tiếp và các thói quen.

Bạn cũng có thể hỏi cộng đồng những câu tập trung vào đời sống hằng ngày. Ví dụ: Nhân viên phản hồi thế nào khi một người bị bối rối? Bữa ăn và sinh hoạt hằng ngày trông như thế nào? Họ hỗ trợ các hoạt động mang ý nghĩa ra sao? Cư dân có dành thời gian ở những khu vực quen thuộc và vẫn gắn kết với gia đình không?

Nếu ngôn ngữ và văn hóa quan trọng với gia đình bạn, hãy hỏi về các hoạt động mang nét quen thuộc về mặt văn hóa và liệu có nhân viên nói ngôn ngữ mà bạn ưu tiên hay không. Nhiều gia đình cảm thấy yên bình hơn khi việc giao tiếp diễn ra tự nhiên.

Khi bạn sẵn sàng so sánh các lựa chọn, bạn có thể xem và được ghép cặp với các cộng đồng thông qua một quy trình được hướng dẫn. Bắt đầu với Guides hoặc yêu cầu hỗ trợ tại getting matched.